Zilver voor Van den Hoogenband op 200 vrij
Print
Mail een vriendTeleurstelling dinsdag voor het Nederlandse zwemmen bij de wereldkampioenschappen in Barcelona. Pieter van den Hoogenband veroverde op de 200 meter vrije slag 'slechts' zilver.
De olympisch kampioen werd verslagen door de Australiër Ian Thorpe. De winnaar zwom 1.45.14. Van den Hoogenband tikte aan na 1.46.43. Het brons was voor een andere Australiër: Grant Hackett in 1.46.85.
Van den Hoogenband dacht op 150 meter aan te kunnen zetten, maar miste daartoe het vermogen. Hij zei: "Ik dacht echt te kunnen winnen, maar ik verzuurde op een verschrikkelijke manier. Verder geef ik nu nog geen verklaring, eerst ga ik me richten op de 100 meter vrije slag."
De Philipskopman, die na de huldiging in een FC Barcelona shirt langs het publiek paradeerde, is de vierde in zijn ploeg met een voor zijn doen minder goed eindresultaat.
VDH en Thorpe gaan op herhaling
Supertijden worden er niet verwacht in de finale van de 200 meter vrije slag, maar de het hernieuwde duel tussen de Olympische kampioen van 2000 (PVDH) en de wereldkampioen van Fukuoka 2001 is wel het hoogtepunt van de derde zwemdag in Barcelona.
Natascha Kayser blikt in het AD van dinsdag terug en vooruit op de ontmoeting.
Pieter van den Hoogenband heeft zich gisteravond op de WK zwemmen in Barcelona als snelste geplaatst voor de finale van de 200 meter vrije slag. De Olympisch kampioen vertrok op wereldrecordsnelheid. Op 100 meter zat hij ruim tweetiende onder de mondiale toptijd van zijn Australische opponent Ian Thorpe.
Pieter van den Hoogenband. Foto EPA
In de tweede 100 ging de voorsprong ruimschoots verloren, al was de eindtijd van Van den Hoogenband (1.46,32) meer dan behoorlijk. Zeker ten opzichte van Thorpe's tijd (1.47,20) in de andere halve finale. Van den Hoogenbands coach Jacco Verhaeren was niet onder de indruk van de snelle opening. ,,Dat is Pieters manier van een 200 meter zwemmen. Hij opent altijd sneller dan Ian.''
Over de tijd en de indeling van de wedstrijd was Verhaeren tevreden. ,,Het is een goede basis voor de finale, maar meer ook niet. Pieter heeft rustig aan gedaan. Wat het betekent, weten we natuurlijk niet, omdat we niet weten of Ian diep is gegaan of het op zijn gemak heeft gedaan. In de finale zullen ze allebei voluit gaan en dan wordt pas duidelijk hoe de verhoudingen liggen.''
Het is nog maar de derde keer dat de Australiër en de Nederlander in een rechtstreekse confrontatie op de 200 meter vrije slag tegen elkaar uitkomen, na de Olympische Spelen in Sydney en de wereldkampioenschappen in Fukuoka. De stand is 1-1. Spannend zal de wedstrijd tussen de titelverdediger/ houder van het wereldrecord en de Olympisch kampioen/ Europees recordhouder vanavond omstreeks half zeven ongetwijfeld worden.
Maar de verwachtingen omtrent een recordtijd van Van den Hoogenband of Thorpe zijn niet hooggespannen. Op de vrije-slagnummers die tot nu toe zijn gezwommen, vielen de tijden tegen en kwamen de wereldrecordtijden niet echt in beeld. De verklaring daarvoor ligt bij de belijning. De scheidingslijnen tussen de banen houden de golfslag van zwemmers naar naastliggende banen tegen, maar binnen de lijnen golft het des te meer. Het is ook duidelijk te zien na de finish: het water klotst nog een hele tijd na. ,,Je voelt het bij het insteken van je armen'', vertelde Marleen Veldhuis na de estafette. ,,Soms sla je op een golf in plaats van dat je je hand in het water steekt. Het is een stuk zwaarder zwemmen.''
Gisteren werden weliswaar drie wereldrecords gebroken, op de 50 vlinder (de Australiër Matthew Welsh) en 100 school bij de mannen (de Japanner Kosuke Kitajama) en op de 100 school bij de vrouwen (de Australische Leisel Jones). ,,Maar dat zijn nou net nummers waarop men minder last heeft van die golfslag'', stelde Paulus Wildeboer, Nederlandse coach in het Spaanse Sabadell. ,,Op een 50-meternummer, zonder keerpunt, komt de golfslag niet terug. Op de schoolslag duiken ze steeds onder de golven. Maar op de vrije-slagnummers hebben de zwemmers er echt aantoonbaar hinder van. Er is gekozen voor de commercie en niet voor de sport.''
Verhaeren was het met zijn collega eens. ,,De tijden op de vrije slag vallen tegen. Dat geeft zeker te denken. Soms lijkt het wel een golfslagbad. Het duurt heel lang voor het water weer rustig is tussen de lijnen. Als wereldrecords uitblijven, kun je je afvragen of het wel zo commercieel is. Dat lijkt me niet bepaald reclame.''
De belijning doet het effect van de nieuwe snelle zwempakken van Thorpe en Van den Hoogenband nagenoeg teniet, is de pijnlijke verwachting. De revolutionaire pakken - Thorpe met een Adidas Jetconcept, Van den Hoogenband met een Swiftsuit van Nike - kunnen de zwemmers dan wel sneller maken, als ze tegen de golven in moeten, maakt dat niets uit. ,,Daar moeten we ons dan maar bij neerleggen'', reageerde Verhaeren laconiek. ,,Het blijft toch altijd het mannetje in het pak dat het moet doen.''
Vette kop in Eindhovens Dagblad zaait onrust
Einde Philips zwemploeg dreigt, en dat was een kop in het Eindhovens Dagblad die er niet om loog. De titel van het verhaal was niet 'lading dekkend'. Philipscoach Jacco Verhaeren heeft alleen de vermanende vinger omhoog gestoken. Immers fysiek is er niets aan de hand met Zwering, Keizer of Schreuder, alleen kunnen ze dat niet in het water bewijzen. Lees toch maar even verder...
door Arjen Vos
BARCELONA - Als de prestaties van de zwemmers van de Philips-ploeg op het WK in Barcelona niet verbeteren, wordt de ploeg opgeheven. Volgens coach Jacco Verhaeren hebben de Eindhovense zwemmers de toekomst in eigen hand: ,,Misschien heb ik volgend seizoen nog maar één zwemmer over.``
Nike, sponsor van Pieter van den Hoogenband, heeft al de suggestie gedaan om een nieuw, internationaal team met Van den Hoogenband als middelpunt samen te stellen. Cees-Rein van den Hoogenband, als bestuurder medeverantwoordelijk voor de ploeg, wilde gisteravond niet reageren. Hij vindt de prestaties van drie van zijn vier zwemmers (Keizer, Zwering en Schreuder) uiterst teleurstellend.
,,Alleen is het nog te vroeg om allerlei drieste uitspraken te doen. Aan de andere kant zegt Nike: waarom stellen we geen `speedteam` samen rond Pieter. Met twee of drie buitenlanders. Dat soort ideeën gaat komen als je eigen team niet goed genoeg is. Het is inderdaad vijf voor twaalf voor de ploeg. Alleen moeten we de zwemmers ook de kans geven om zich in de loop van dit toernooi te revancheren.``
De echte lievelingsnummers moeten voor de meeste zwemmers nog komen, weet coach Jacco Verhaeren: ,,Laat ze het daar dan maar op doen. Misschien is het tegen beter weten in, maar ik weiger me neer te leggen bij deze prestaties. De faciliteiten zijn optimaal. Het moet beter, dit is absoluut onvoldoende. En dat weten ze. Ze worden er uit geflikkerd als het niet beter gaat.``
Op paradepaardje Van den Hoogenband na ontwikkelen de Philips-profs zich al geruime tijd niet of nauwelijks. Ook tijdens het WK laten ze bar weinig zien. Joris Keizer kwam zondag op de 50 meter vlinderslag niet uit de verf, waarna de estafetteploeg zich hopeloos blameerde op de 4x100 vrij.
Gisteren ging het niet goed met Hinkelien Schreuder en Klaas-Erik Zwering, die ook al niet vrijuit ging tijdens het estafettedrama. Het tweetal kwam bij lange na niet in de buurt van de halve finales. Zwering bleef op de honderd meter rugslag steken op 56,58 seconden en moest voorrang geven aan maar liefst 33 zwemmers. Schreuder deed ruim 1 minuut en 3,40 seconden over dezelfde afstand. De olympische limiet bleef buiten bereik, terwijl vooraf het optimisme hoogtij vierde.
Nederlands dameswaterpoloteam uitgeschakeld
De Nederlandse dames zijn er niet in geslaagd de halve finale te halen van de WK waterpolo. In de kwartfinale was Italië na een serie strafworpen sterker. De wedstrijd kenmerkte zich door een spannende gelijkopgaande strijd, veel vrije worpen en nog veel meer missers.
In de eerste periode kwam Nederland op voorsprong door een doelpunt van Jorieke Oostendorp. Italië creëerde veel kansen, maar deze eindigden allen op de lat of op de vuisten van doelvrouwe De Nooy. Nederland kreeg weinig kansen, het team kwam vaak niet eens aan een serieus schot op doel toe, zo sterk was de verdediging van Italië.
Het Italiaanse team scoorde de tweede periode wel, tweemaal achter elkaar moest De Nooy de bal uit het net vissen. De juichstemming na het tegendoelpunt van Rianne Guichelaar duurde maar een tiental seconden, de eerste de beste aanval van Italië was al weer raak. Na het wegsturen van twee tegenstandsters, was het voor Guichelaar eenvoudig om een gaatje te vinden in de Italiaanse verdediging. Italië bepaalde uiteindelijk de stand in deze periode op 3-4 na een goed uitgespeelde vrouw-meer situatie.
Italië opende de score in de derde periode, vrijwel direct gevolgd door het derde doelpunt op rij van Guichelaar. Na het missen van een strafbal door Nederland, scoorde Italië in de rebound. Een tactische time-out volgde op het wegsturen van een Italiaanse speelster, tijd voor Paul Metz om de neuzen van zijn vrouwen weer de goede kant uit te laten wijzen en om van de gelegenheid gebruik te maken om te scoren. Deze situatie pakte goed uit, Oostendorp verkleinde de achterstand weer tot een puntje. Karin Kuipers bepaalde de eindstand op 6-6 door de strafbal er dit maal wel in te gooien.
Het meegereisde Nederlandse publiek ging er in de vierde periode weer in geloven. In het begin kwamen beide teams niet tot scoren, de frustratie bij de Italiaanse coach liep zo hoog op dat hij zich een gele kaart liet aansmeren. Met nog 30 seconden te gaan kwam het Italiaanse team op voorsprong en leek de situatie uitzichtloos. Daniëlle de Bruin toonde zich koelbloedig en scoorde binnen 13 seconden de gelijkmaker. Het 7-7 gelijkspel in de reguliere speeltijd was daarmee een feit.
In de tweemaal drie minuten verlening die daarop volgde opende Italië al een halve minuut door een strafbal. Nederland liep vervolgens lange tijd achter de feiten aan, maar halverwege de tweede verlening was het eindelijk de midvoor Carla Quint die haar verdedigsters te slim af was en de 8-8 er in gooide. In de bloedstollend spannende laatste anderhalve minuut kwamen beide teams niet meer tot scoren en moesten uiteindelijk de strafballen de beslissing brengen.
In de loterij gokte De Bruin verkeerd en miste de eerste bal voor Nederland. Italië faalde niet en gooide alles achter de sterk keepende De Nooy. Oostendorp, Peerenboom en Kappen konden niet meer voorkomen dat Nederland op een definitieve 11-13 achterstand eindigde. Tranen van verdriet vloeiden rijkelijk na het verlies. Van tevoren was Italië sterker ingeschat, maar gezien het spelverloop kon het alle kanten op. Nederland is na deze uitschakeling nu veroordeeld tot het spelen om de troostprijzen.
Drie wereldrecords op de tweede dag, PVDH sneller
In een absolute topatmosfeer heeft de tweede finale-avond een drietal schitterende records opgeleverd. Op de 50 meter vlinderslag verraste Matt Welsh met de verbetering van het wereldrecord met 0,01 seconde. De van origine rugslagspecialist zwom in baan 8 naar 23.43 en loste daarmee zijn landgenoot Geoff Huegill af als wereldkampioen en wereldrecordhouder. In een wolk van opspattend water veroverde de Amerikaan Crocker het zilver in 23.62, terwijl de Rus Korotychkine verrassend het brons behaalde in 23.73.
Het programma begon met de overwinning van Jenny Thompson op de 100 vlinder (57.96) en dat was een bijzondere zege. De medische studente traint twee uur per dag en verzorgt ook nog haar zieke moeder!
Maar Inge de Bruijn, de wereldrecordhoudster (56.61) en Olympisch kampioene werd gemist!
Daarna hield de 18-jarige Leisel Jones het n iet meer droog toen ze zag daar haar halve finale op de 100 meter school resulteerde in een wereldrecord. De Australische zwom na 31.40 op het 50 meterpunt flink door en met 1.06.37 was zij 15 honderdsten sneller dan Penny Heyns op 23 augustus 1999 in Sydney.
In de eerste halve finale kwam Madelon baans niet perfect uit bij de finish waardoor ze haar NR van vorig jaar in Berlijn (1.09.67) met 0,02 miste. In de totaalrangschikking eindigde zij bij derde WK op de tiende plaats. Voor de finale was een tijd van 1.09.25 nodig. De Zweedse Igelstrom, die vorig jaar nog werd gezien als de belangrijkste kandidaat voor de wereldtitel en de Olympische kroon van Athene, eindigde roemloos als twaalfde in 1.10.15. Meer dan drie seconden boven haar pr.
Het derde wereldrecord zat er na de halve finales 100 meter schoolslag al aan te komen. De jongensachtige Japanner Kosuke Kitajima liet anderen het kopwerk doen - halverwege lag hij zesde in 28.61 - en sloeg daarna onverbiddelijk en hard toe. Zijn 59.78 was een schitterend wereldrecord, 16 honderdsten sneller dan Roman Sloudnov twee jaar geleden in Fukuoka.
Wat de Japanners twee jaar geleden niet lukt, was nu wel een feit: een wereldkampioen hebben. James Gibson, een belangrijke kandidaat voor het goud op de sprint, opende in 27.86. De Brit hield het tachtig meter vol, maar moest toen toestaan dan Kitajima en ook de Amerikaan Brendan Hansen (1.00.21) hem voorbij gingen. Gibson klokte 1.00.37. Olympisch kampioen Domenico Fioravanti, hersteld van een schouderoperatie, eindigde als zesde in 1.01.23.
De finale 200 meter wisselslag werd gewonnen door Yana Klochkova uit Oekraine. Haar 2.10.75 betekende een kampioenschapsrecord. Het met doping besmette wereldrecord van de Chinese Yanyan Wu uit 1997 bleef met 2.09.72 in tact.
Waar het de Nederlanders om ging was natuurlijk de 200 meter vrije slag van Pieter van den Hoogenband. Ook in de halve finale van de 200 meter vrije slag bleef hij zijn rivaal Ian Thorpe voor. De Australische wereldrecordhouder kwam tot 1.47.20, de olympisch kampioen uit Eindhoven was bijna een seconde sneller: 1.46.32. Daarmee maakte het tweetal opvallend langzame tijden. Beiden willen absoluut niet meer energie verbruiken dan strict noodzakelijk. Thorpe omdat hij een omvangrijk programma heeft, Pieter omdat hij juist in de finales absoluut wil schitteren. De 1.46 was 'gepland'.
Pieter gemakkelijk door, anderen vallen tegen
BARCELONA (ANP) - Pieter van den Hoogenband heeft zonder zich bovenmatig in te spannen een prikje uitgedeeld in de richting van zijn Australische rivaal Ian Thorpe. De Eindhovenaar bereikte maandagmorgen bij de WK in Barcelona als snelste de halve finales van de 200 vrij.
De olympisch kampioen finishte na 1.47,21, meer dan twee tellen binnen de olympische limiet. Thorpe deed in de eerste fase erg kalm aan. Na de eerste honderd meter lag hij in het onderlinge vergelijk met zijn plaaggeest van Sydney bijna anderhalve seconde achter. Op de laatste baan maakte de 20-jarige Australiër nog aardig wat goed: 1.47,99.
Klaas Erik Zwering en Sander Ganzevles zijn gestrand in series van de 100 meter rugslag. Dat was niet onverwacht. Hun strijd, zij aan zij, om een plek in de wisselslagestafette verschafte maandagmorgen duidelijkheid. Zwering was met 56,58 - zo snel was hij dit seizoen nog niet geweest - onbetwist de beste. Debutant Ganzevles stelde met 57,69, meer dan een seconde boven zijn persoonlijk record, zichzelf en TZA-trainer Fedor Hes ernstig teleur.
Estafetteploeg scoort ‘zware onvoldoende’
Met als hoofdkop "VLOEK DUURT VOORT" krijgen zwemmers en begeleiders van de estafetteploeg er flink van langs in de maandag-editie van De Telegraaf.
door Luuk Blijboom
Het leven bestaat uit het maken van keuzes – óók voor bondscoaches die voor het eerst hun opwachting maken op de wereldkampioenschapen zwemmen. André Cats wikte en woog aan de vooravond van de mondiale titelstrijd in Barcelona of hij Gijs Damen dan wel Mitja Zastrow, de tot Nederlander genaturaliseerde zwemmen die zaterdag van de wereldzwembond FINA groen licht kreeg aan de start te verschijnen in de Catalaanse hoofdstad, gisterochtend aan de start zou laten verschijnen tijdens de series van de 4 x 100 meter vrije slag. Cats’ gokte (op Damen) en verloor (een ‘zekere’ medaille), aangezien het Nederlandse kwartet op de openingsdag als gevolg van onthutsende optredens van Damen en startzwemmer Johan Kenkhuis op knullige wijze een finaleplaats verspeelde. Cats lachte in de catacomben schaapachtig, maar moet inwendig hebben gekookt van woede en machteloosheid. “Soms win je, soms verlies je”, klonk het even zachtjes als nietszeggend.
In de veilige beschutting van zijn hotelkamer zal Cats zich tussen de series en de finale nog wel een aantal maal achter zijn oren hebben gekrabd. Teneinde inzicht te krijgen in de krachtsverhoudingen binnen de op papier brede ploeg voor de estafette - door de KNZB nota bene uitgeroepen tot een van de speerpunten in het beleid – moest Zastrow zaterdagavond tegen Martijn Zuijdweg aantreden voor een ‘time-trial’ op de 100 vrij. De man uit Wuppertal, lid van PSV, kwam na een reactietijd van 0,81 seconden tot 50,22, waarmee de inzet voor een plaats in de finaleploeg werd omgerekend tot 49,41.
Damen bleef daar met een splittijd van 50,54 niet alleen meer dan een seconde boven, Zastrows tijd van zaterdag zou (opgeteld bij de 50,18 van Kenkhuis, de 49,39 van Klaas-Erik Zwering en de 49,25 van Ewout Holst) bovendien een zesde plaats hebben opgeleverd, ruimschoots voldoende voor een plaats in de eindstrijd, mèt Pieter van den Hoogenband in de gelederen, die had aangekondigd een serieuze gooi te willen doen naar ’s werelds snelste splittijd, die sinds de WK van 2001 in het Japanse Fukuoka met 47,02 achter zijn naam staat.
In plaats daarvan werd het Oranje-kwartet met een uiterst teleurstellende tiende plaats het bos in gestuurd. Ook Chantal Groot en Inge Dekker (100 vlinder) en Joris Keizer (50 vlinder) was hetzelfde lot beschoren, al zwom Groot wel de olympische limiet.
En dat terwijl de ooit zo armlastige zwembond dit seizoen kosten noch moeite heeft gespaard het estafettezwemmen het nodige aanzien te geven. Vier maanden geleden, tijdens de Grand Prix in Amsterdam, verklaarde Cats zelfs nog dat een eerste plaats op de 4 x 100 vrij evenveel waarde heeft als een gouden medaille op de 100 vrij individueel. Om die ambities kracht bij te stellen werd zelfs voor 6000 euro in een ingenieus apparaat van Oostenrijkse makelij aangeschaft, waarmee tijdens een hoogtestage in het Amerikaanse Flagstaff met behulp van videobeelden en elektronische ogen langs het bad de overnames tot in de kleinste details werden geanalyseerd.
Het bleek een (vooralsnog) zinloze investering. Dat het kwartet met de 3.19,36 wel aan de olympische limiet van NOC*NSF voldeed, kon het leed geenszins verzachten. Damen was evenwel zo grootmoedig het falen deels voor zijn rekening te nemen. “Je zwemt hier met zijn vieren, maar na zo’n tijd ben je geneigd de schuld op je te nemen en aan jezelf te twijfelen.” Ook Kenkhuis weigerde zich achter excuses te verschuilen. “Mijn tijd was gewoon niet goed, klaar uit. Dan kan ik wel zeggen dat het aan de belijning ligt, maar daar hebben mijn tegenstanders net zoveel last van.”
De vloek op de vermaledijde 4 x 100 vrij kreeg in het Palau Sant Jordi op de Montjuich (na de verkeerde overname in de series van Dennis Rijnbeek tijdens de Olympische Spelen van 2000 in Sydney en de vierde plaats van de EK van vorig jaar in Berlijn als gevolg van het feit dat Holst eerst de 50 vlinder afwerkte en daardoor niet optimaal aan de start verscheen) een passend vervolg. Slechts in het post-olympische jaar 2001 lag er zilver klaar voor Nederland, maar het Europees record dat in Fukuoka gezwommen werd (3.14,56), werd gisteren verpulverd door Rusland: 3.14,06.
Cats restte weinig meer dan zich, in arren moede, maar neer te leggen bij de situatie. “Blijkbaar hebben we geen hoger niveau. Hier zullen we het mee moeten doen. Maar dit is een zware onvoldoende.”
Edith van Dijk lachende derde
Uiteraard krijgt het WK-goud van Edith van Dijk veel aandacht in de Nederlandse media. Of zij zelf alle kranten volledig kan lezen is de vraag, want dinsdag vertrekt zij voor een wedstrijd over 32 kilometer naar Canada. In De Telegraaf gaat het over strategieen en rivaliserende Duitse meiden.
(-)Nee, vriendinnen zullen de Duitse lange-afstandzwemsters Angela Mauer en Britta Kamrau wel nooit worden. In het zicht van de haven van Barcelona, Port Vell, stookte Edith van Dijk met sardonisch genoegen in de toch al zo broze verhouding tussen de twee vermaarde rivalen. Na 25 loodzware kilometers streek ze als beloning voor een fraaie stukje psychologische oorlogsvoering de wereldtitel open water op.
Tranen bleven uit aan de voet van de Ramblas - daar is de Wognumse econome te nuchter voor - maar op de lange lijst van persoonlijke hoogtepunten kwam het derde mondiale goud op de langste afstand wèl op de tweede plaats, pal achter na haar eerste WK-overwinning ooit, de tien kilometer van 2000 in Hawaii. “Toen was er dat onbeschrijfelijke gevoel van die eerste wereldtitel. Nu heb ik een vreselijk voldaan gevoel omdat ik van start tot finish heb aangevallen.”
Het ruim vijfenhalf uur durende gevecht voor de kust van de Catalaanse hoofdstad was door de hoge temperatuur, het warme water, de wind, de sterke stroming en de golfslag niet alleen een strijd tegen de elementen, het mondde zaterdag door Van Dijks status in het wereldje van de vrouwen met de lange adem vooral uit op een tactisch steekspel. Al na tweeënhalve kilometer plaatste de 30-jarige Noord-Hollandse haar eerste aanval, maar telkenmale wanneer de zwemster het veld achter zich liet, vond zij een groep tegenstrevers aan haar voeten. Van Dijk restte geen andere keuze dan voortdurend aan te zetten, want de onervaren bestuurder van de volgboot durfde het maar mondjesmaat aan in haar buurt te komen, waardoor ze verstoken bleef van informatie van coach en echtgenoot Hans van Goor over het effect van haar aanvallen.
"Ik heb daardoor meer energie verspeeld dan eigenlijk nodig was. Maar ik kan niets anders doen dan het initiatief nemen. Er zijn zwemsters die hun hele race op mij afstemmen. In de volgbootjes worden tegenwoordig zelfs al borden met de tekst ‘Volg Van Dijk!’ omhoog gehouden. Kun je nagaan.”
Fysiek mogen enkele zwemsters dan in staat zijn Van Dijk tot op zekere hoogte te volgen, op tactisch gebied schieten ze schromelijk tekort, zo werd dit weekeinde eens te meer bewezen. Bij het binnenzwemmen van de haven van Barcelona, met nog vijf kilometer voor de boeg, zocht de soliste tot grote verbazing van de rest van het deelnemersveld de rotsen aan de rechterzijde op. “Bij de eerste doorkomst had ik al gezien dat daar aanzienlijk meer stroming was dan in het midden. Ik wist dat ik dáár mijn slag kon slaan. Toen ik daar met de finish in zicht eenmaal lag, sloeg ik meteen een gat van vijftig meter op de rest van het veld. Alleen Kamrau en Mauer konden volgen, al durfden ze het niet aan op mijn voeten te zwemmen.”
Het effect van het uitwijken naar een positie op minder dan twee meter van de rotspartijen, daar waar het water nauwelijks tot haar middel reikte, was tweeledig. Niet alleen plaatste Van Dijk zich in een uitermate gunstige uitgangspositie voor een medaille, ze dreef tevens de twee Duitse kemphanen letterlijk en figuurlijk bij elkaar in de armen. “En als die twee eenmaal vlak bij mekaar liggen, zien ze niets anders meer. Het scheelde niet veel of ze hadden elkaar de hersens ingeslagen Ze misgunnen elkaar zoveel dat ze liever met elkaar bakkeleien dan dat een ander er met een gouden medaille van door gaat.”
Met de titelprolongatie behaalde Van Dijk tevens een persoonlijke overwinning op de zwembond. “Belachelijk”, noemde Van Goor de houding van de KNZB, die tweeënhalve week voor de WK besloot voor een uiterst bescheiden reclame-uiting van vier bij vier centimeter van Van Dijks persoonlijke sponsor DSB op de badmuts per seizoen het buitenproportionele bedrag van 22.500 euro te vragen. “Daar hebben we dus vriendelijk voor bedankt. Ik wens de heren op het bondsbureau veel succes met zoveel wijsheid. Wij doppen onze eigen boontjes wel. Zoals we al jaren doen.”
De Grote Oversteek, zoals Van Dijk de tussen 17 en 27 augustus geplande overtocht van Shakespeare Beach naar Cap Gris Nez door Het Kanaal liefkozend noemt (waar op de verbetering van Van Goors Europese recordtijd van 8.02 uur een reep chocola als bonus staat), plus kwalificatie op de 800 meter vrije slag voor de Olympische Spelen van 2004 in Athene zijn de volgende doelen. Om zich op dat eerste voor te bereiden vertrekt ze morgen naar het Canadese Saint John, waar ze zaterdag onder vrijwel gelijke (koude) omstandigheden een Wereldbekerwedstrijd over 32 kilometer afwerkt. Heeft Van Dijk haar ultieme race voltooit, dan volgt een nog grotere opgave. Met een officieus persoonlijk record op de 800 vrij van 8.56 moet ze binnen een jaar tijd onder de olympische limiet van 8.36,95 zien te duiken.
“Als dat haar zou lukken, zou dat bijzonder knap zijn”, wist ook Van Goor. “Maar niets is onmogelijk. Hoe moeilijker de opgave, des te groter haar doorzettingsvermogen.” (-)
Slank blijven en toch sterk worden
Wereldkampioen worden, doe je niet alleen. Pieter van den Hoogenband en zijn coach Jacco Verhaeren weten dat als geen ander. Omdat Verhaeren zich ervan bewust is dat hij niet alle wijsheid in pacht heeft om VdH alsmaar harder te laten zwemmen, heeft de zwemcoach in de loop der jaren zes deskundigen om zich heen verzameld als het aankomt op inspanning, krachttraining, gezondheid, voeding, techniek en management. Een keer in de acht weken buigen deze mensen zich over de tweevoudig olympisch kampioen onder leiding van Verhaeren. Deze week licht Spits vijf deskundigen nader uit in een serie, geschreven door Priscilla Godschalk Vandaag de eerste aflevering: Luc van Agt, krachttrainer.
AMSTERDAM - Dat Pieter van den Hoogenband na tien jaar fanatiek krachttrainen er nog niet bij loopt als een bodybuilder is niet alleen omdat hij dat zelf niet wil – ,,Ik word er niet sneller van’’ - maar ook dankzij de visie van zijn krachttrainer Luc van Agt. De fulltimerinspanningsfysioloog, conditie- en revalidatietrainer van voetbalclub PSV hanteert zijn eigen visie en de tweevoudig olympisch kampioen vaart daar blind op én wel bij.
,,Mijn programma wijkt inderdaad af van de reguliere sportschoolprogramma’s. En instructeurs zijn niet altijd blij met mij’’, geeft Van Agt lachend toe. ,,Maar hoe zij trainen, moeten ze zelf weten. Bij Fitness First (naam van de sportschool, red) weten ze nu hoe ik werk en soms vragen de instructeurs ook wel eens wat aan mij. Pieter moet sneller worden, dus niet zwaarder. Slank blijven en toch sterk worden, dat is het doel.’’
De filosofie van de krachttrainer is kort samen te vatten in vier uitgangspunten. Ten eerste loopt de krachttraining parallel aan de watertraining van coach Jacco Verhaeren en aan de daarbij horende periodisering. Ter illustratie: ,,Aan het begin van het seizoen worden vaak veel kilometers gemaakt, wordt er op omvang getraind. Ook in mijn trainingen ligt dan de nadruk daarop. Dat betekent veel herhalen en werken met lichte gewichten’’, aldus Van Agt. ,,Vlak voor een wedstrijd trainen we zwaarder en korter. Dan ligt de nadruk op kracht, zodat de zwemmers zich snel door het water kunnen bewegen.’’
Ten tweede wordt er voortdurend gezocht naar trainingsprikkels en wordt daarin snel gevarieerd. ,,Zeker bij topsporters zie je dat als ze zes maanden dezelfde training volgen, zonder verschillende gewichten, het lichaam in slaap valt. Er moet veel en snel worden gevarieerd. Het lichaam past zich snel aan en daarom moet het verrast blijven worden. Dit is een belangrijk element in de visie.’’
Ten derde werkt Van Agt met een allroundconcept. ,,We trainen zowel op het land, dus in de zaal op een matje, als in het zwembad. Twee keer per week zijn we in de sportschool en de derde krachttraining heeft plaats in het water, onder verzwaarde omstandigheden. Bij het baantjes trekken mogen dan bijvoorbeeld alleen de benen worden gebruikt. We werken bovendien niet met trainingsvormen die zwembewegingen imiteren. Daardoor irriteer je de spieren alleen maar. Tijdens een zwemtraining worden die bewegingen al 10.000 keer gemaakt; de kans op afstomping en blessures is groot.’’
De afgelopen twee jaar heeft Van Agt ook extra aandacht geschonken aan het start- en keerpunt van Van den Hoogenband. Tot voor kort zijn zwakste raceonderdeel. ,,Dat heeft even zijn tijd nodig gehad. Het veranderen van de start (niet meer twee voeten naast elkaar naar achter elkaar zoals in de atletiek, red.) had consequenties voor de positie van de voeten en benen. Die trainen we nu vanuit dezelfde positie als op het startblok. Zeker de benen zijn we meer gaan belasten. Deze start vraagt om explosieve kracht. Naast het zwembad doen we sessies met diverse sprongvormen op bijvoorbeeld de trampoline of met elastiek.’’
Het goed onderhouden van de basis is het vierde en laatste uitgangspunt in Van Agts visie. ,,Maar dat geldt in feite voor alles en iedereen in de topsport.’’
Van Agt kan zich nog herinneren hoe Van den Hoogenband als broekie van 15 jaar binnenkwam met de voetbaltalentjes van PSV. Vader Cees Rein van den Hoogenband is teamarts bij PSV en had de krachttrainer gevraagd ook zijn zoon te gaan begeleiden. Destijds werkte het ‘licht’ aan de gewichten hangen voor VdH vooral als preventie tegen het oplopen van blessures op latere leeftijd.
,,Pieter is niet optimaal sterk. Zeker niet op mijn gebied. Op zijn vijftiende was hij al een iel ‘menneke’. We zijn rustig met hem begonnen en in de loop der jaren is hij veel sterker geworden. Iedereen wordt dat tussen de 16 en 22 jaar, maar met de juiste krachtprikkels wordt dat proces nog eens versneld. Pieter is nu breder en gespierder, terwijl zijn lichaamsverhouding gelijk is gebleven’’, vertelt Van Agt.
,,Verder heeft hij niet veel bijzonders. Alleen dat hij een beetje stijf is. Met name in de rechter schouder. Voor de vrije slag is dit gunstig, omdat je je arm gemakkelijk hoog kunt insteken. Het geeft alleen een beperking in de krachttraining. Pieter heeft bijvoorbeeld moeite met bankdrukken, omdat dan zijn schouder teveel onder druk komt te staan. Ik laat hem dan vanuit een andere hoek, schuiner dus, die oefening doen en met vlakke benen. Mede door die stijfheid hebben we ook veel aandacht besteed aan coördinatie, bewegelijkheid en handigheid. Nogmaals, zwemmen kan hij als de beste, maar met de rest daarbuiten heeft hij wat moeite.’’
Door zijn fulltimebaan bij PSV kan Van Agt niet altijd aanwezig zijn bij trainingen. Die honneurs neemt Verhaeren dan voor hem waar. ,,Maar als ik er ben, zijn ze niet altijd zo blij’’, weet Van Agt. ,,Ik ga toch iets meer in op details en vaak moeten ze dan net iets dieper gaan. Het is vaak net iets pittiger. Jacco weet verder precies wat ze moeten doen en houdt een oogje in het zeil. En je moet niet vergeten: sporters zijn in eerste instantie hun eigen begeleiders.’’
Madelon Baans duikt onder OS-limiet
Madelon Baans heeft op de tweede dag van de WK zwemmen in Barcelona op de 100 meter schoolslag voldaan aan de olympische limiet. De Nederlandse recordhoudster kwam in de series tot 1.09.81.
Zij bleef net boven haar Nederlandse record van 1.09.67, maar vierhonderdste onder de eis van NOCNSF voor uitzending naar Athene. Baans kwalificeerde zich als tiende voor de halve finales. In haar serie bleef ze onder anderen Europees recordhoudster Emma Igelström voor. Het snelst in de heats was de Australische Leisel Jones met 1.07,75.
"Die Olympische limiet was voor mij het belangrijkste en ik wist dat ik voluit moest gaan om een ronde verder te komen. Ik stond als achttiende ingeschreven en dan kan je je niet veroorloven om rustig te zwemmen", zei een opgetogen Baans.
Voor Hinkelien Schreuder was het geen feest. In de eerste van de drie snelste series reageerde zij traag op het startsignaal (0,80), keerde zij in 31.02 en kwam er geen tempoversnelling op weg naar de finish. Na 1.03.40 resteerde niet meer dan de 24-ste plaats. Het doek viel overigens ook voor wereldrecordhoudster Nathalie Coughlin. De Amerikaanse eindigde twee plaatsen hoger, maar haar 1.03.16 was verbijsterend zwak. Zij houdt was titelverdedigster en haar wereldrecord staat op 59.58! Wat er aan schortte is nog niet bekend.
